Terwijl miljoenen mensen deze weken het WK voetbal volgen, gebeurt er achter de schermen iets minstens zo interessant als wat er op het veld plaatsvindt. Niet alleen de spelers en coaches leveren een prestatie; ook in de regiekamer wordt continu gewerkt om van tientallen losse informatiebronnen één begrijpelijk en actueel verhaal te maken.
En juist daar zit een opvallende parallel met netcentrisch werken (NCW) en informatiemanagement tijdens crises.
Tijdens een WK-wedstrijd staan tientallen camera’s rondom het veld. Elke camera laat een ander deel van de werkelijkheid zien: een overzicht van het spel, een close-up van een speler, de reacties in de dug-out of de sfeer op de tribune. Geen enkele camera vertelt op zichzelf het hele verhaal.
Dat lijkt sterk op hoe organisaties tijdens een crisis werken: iedere organisatie, team en functionaris heeft een eigen beeld van de situatie, passend bij de eigen rol en taak en de organisatiecontext. De meldkamer ziet iets anders dan een gemeente. Een zorginstelling beschikt over andere informatie dan een veiligheidsregio. En bestuurders hebben weer een ander informatiebehoefte dan operationele teams.
Netcentrisch werken gaat ervan uit dat die verschillende beelden niet concurreren met elkaar, maar elkaar aanvullen. Door informatie uit verschillende bronnen bij elkaar te brengen ontstaat een gedeeld situatiebeeld waarop betrokken partijen hun besluitvorming kunnen baseren. Toch zien wij als kijkers van een WK-wedstrijd geen verzameling losse camerabeelden. We zien één samenhangende uitzending. Dat komt doordat er in de regiekamer iemand continue afwegingen maakt. Welke beelden zijn relevant? Wat voegt iets toe aan de wedstrijd? Welke beelden moeten nu zichtbaar zijn en welke kunnen wachten?
In de wereld van crisismanagement vervult de informatiecoördinator (ICO) een vergelijkbare rol. De ICO verzamelt niet simpelweg informatie, maar zorgt ervoor dat informatie wordt geduid, gestructureerd en gedeeld. Het doel is niet om zoveel mogelijk informatie te verzamelen, maar om ervoor te zorgen dat de juiste informatie op het juiste moment bij de juiste mensen terechtkomt.
De camera’s zijn daarbij niet alleen afhankelijk van de regisseur. Ook de kwaliteit van de uitzending hangt af van het samenspel tussen alle betrokkenen. Elke camera legt immers slechts een deel van de werkelijkheid vast. Valt een camera uit, dan ontbreekt een belangrijk perspectief. En wanneer de regisseur uitsluitend naar één camerastandpunt kijkt, ontstaat een onvolledig of zelfs vertekend beeld van wat er werkelijk op het veld gebeurt.
Dat principe zien we ook terug tijdens crises. Geen enkele organisatie beschikt over alle informatie die nodig is om de situatie volledig te begrijpen. Iedere partij ziet slechts een deel van de werkelijkheid, gebaseerd op haar eigen verantwoordelijkheden en informatiepositie. Juist daarom zijn organisaties afhankelijk van elkaar.
Netcentrisch werken helpt om die verschillende informatiebronnen en perspectieven met elkaar te verbinden. Organisaties versterken daarmee niet alleen hun eigen informatiepositie, maar dragen ook actief bij aan een gezamenlijk situatiebeeld. Hierdoor worden afhankelijkheden zichtbaar, kunnen partijen de gevolgen van besluiten beter overzien en ontstaat er meer samenhang in de crisisaanpak.
Net zoals een succesvolle WK-uitzending niet ontstaat door één camera, maar door het slim combineren van tientallen camerahoeken, ontstaat een effectief situatiebeeld tijdens een crisis door informatie uit verschillende bronnen samen te brengen. Niet ondanks de verschillen tussen organisaties, maar juist dankzij die verschillen.
De volgende keer dat je naar een WK-wedstrijd kijkt, kijk dan eens met een andere bril. Achter die uitzending schuilt een vorm van netcentrisch werken: een netwerk van partijen die samenwerken, ieder met een eigen perspectief, dat onder regie samenkomt in één actueel gedeeld beeld. Precies wat we nodig hebben wanneer het er écht toe doet in crisissituatie.
Meer weten? Neem gerust een kijkje op onze website of neem contact met ons op. We denken graag mee over onder anderen vraagstukken rondom informatiemanagement en netcentrisch werken.